sigarayı nasıl bırakabilirsiniz?

[Dj__byn_manyax]

Nikotin, beyinde tıpkı kokain ve anfetamin gibi etki göstererek kişide çok çabuk bağımlılık geliştirebilen bir maddedir nikotin bağımlılığı, dünya sağlık teşkilatı (WHO) tarafından madde bağımlılığı kapsamında ele alınmaktadır ve ruhsal ve davranışsal sorunlara neden olduğu bildirilmiştir. Sigaraya alışmak diğer maddelerden daha kolaydır. Çünkü her gün ve sürekli olarak alınır. Birçok ülkede sigara içenlerin %90'nı her gün sigara içmektedir ve çoğu nikotin bağımlısıdır. Bir çalışmaya göre çocuklukta ve ergenlikte günde birkaç sigara içenler, 8-10 yıl içinde %42 oranında daimi içici olmaktadır. Sosyal, psikolojik ve genetik faktörlere bağlı olan nikotin bağımlılığı aslında bir çocukluk ve gençlik çağı sorunudur. Türkiye'de 1995 verilerine göre nüfusun %47.4'ü sigara içicisidir.

Nikotinin sinir sistemini uyarıcı etkisi vardır. Dikkati artırıcı,anksiyete ve depresyonu giderici etkisi ile birlikte önemli ölçüde bağımlılık yaratır. Bu nedenle psikiyatrik hastalıkların pek çoğunda (depresyon, anksiyete bozuklukları, psikotik bozukluklar, kişilik bozuklukları, alkol ve diğer madde bağımlılıklarında) nikotin bağımlılığı daha sık görülmektedir.

Vakaların %80'inde, son sigaradan sonraki ilk üç saat içine başlayan ve on güne kadar devam edebilen yoksunluk belirtileri (huzursuzluk, konsantrasyon güçlüğü çökkünlük, uykusuzluk, yeme isteği, şiddetli sigara içme arzusu, sinirlilik) sebebi ile pek çok kişi sigarayı bırakmakta çok zorlanmaktadır. Psikolojik bağımlılık ise kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Depresif, anksiyete düzeyi yüksek ve güvensiz sorunlardan kaçan kişiler psikolojik bağımlılığa daha yatkındır. Her yüz kişiden ancak üç ile beşi kendi kendine sigarayı bırakabilir. Özellikle şiddetli nikotin yoksunluğu gelişen kişilerde nikotin replasman tedavileri (nikotin band ve sakızları) önerilmektedir. Ancak bu tedaviler yalnızca doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Çünkü bir takım yan etkilere yol açabilmekte hatta çok uzun süre kullanıldığında nikotin band ve sakızları da bağımlılığa yol açabilmektedir. Çeşitli antidepresan ilaç tedavileri ile bırakma oranları oldukça artmaktadır.

Tedavi:

Klilniğe başvuran hasta ile yapılan ön görüşmenin ardından, birlikte bir tedavi planı oluşturulur. Sigarayı bırakma tarihi saptanır. Ardından dört hafta süreyle kişi grup tedavilerine katılır. Bu yöntemle sigarayı bırakma şansı altı-yedi kat artmaktadır.